imPACTA , mei 2012

 

HOE UW FAMILIEBEDRIJF VOORDELIG OVERDRAGEN AAN DE VOLGENDE GENERATIE ?

Sinds 1 januari 2012 gelden er in Vlaanderen nieuwe gunstregelingen voor de schenking en de vererving van familiale ondernemingen en vennootschappen.

Doelstelling

De Vlaamse regering was immers tot het besluit gekomen dat er te weinig beroep werd gedaan op de (oude) fiscale gunsttarieven betreffende de vererving en, vooral, de schenking van familiale ondernemingen en vennootschappen.

Met de nieuwe regeling wil men de Vlaamse ondernemer stimuleren om zich reeds tijdens zijn leven actief met de opvolging van zijn onderneming bezig te houden . Zodoende hoopt men dat de erfgenamen eerderzullen worden betrokken bij het reilen en zeilen van de onderneming, hetgeen de continuïteit van de onderneming ten goede moet komen in geval de bedrijfsleider(plots)zou komen te overlijden.

Aanpassing

Daartoe werd de voorheen bestaande vrijstelling van successierechten vervangen door een vrijstelling van schenkingsrechten.

Mocht een bedrijfsleider komen te overlijden voordat hij heeft geschonken, dan bestaat er een verminderd tarief in successierechten van 3% (voor erfgenamen in rechte lijn, echtgenoot of samenwonende partner) of 7% (voor de andere erfgenamen) op de netto-waarde van de verkrijging.

Welke ondernemingen komen in aanmerking

Niet elke onderneming komt in aanmerking voor de gunstregelingen.

De vrijstelling van schenkingsrechten en de vermindering van successierechten geldt enkel voor familiale ondernemingen en de aandelen van familiale vennootschappen.

Een familiale onderneming is een nijverheids-, handels-, ambachts-, of landbouwbedrijf of een vrij beroep, dat door de schenker/erflater, zijn echtgenoot of samenwonende partner, al dan niet samen met anderen, persoonlijk wordt geëxploiteerd en uitgeoefend.

Bedoeld zijn eenmanszaken of feitelijke verenigingen die niet de vennootschapsvorm hebben aangenomen (bv. een bakkerij die door de schenker/erflater wordt uitgebaat als natuurlijk persoon).

In principe komen alle beroepsmatig geïnvesteerde activa in aanmerking, met uitzondering van de onroerende goederen die hoofdzakelijk tot bewoning worden aangewend of zijn bestemd.

De nieuwe regeling geldt daarnaast ook voor de aandelen van familiale vennootschappen die de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, of van een vrij beroep tot doel hebben en met zetel van werkelijke leiding in één van de lidstaten van de Europees Economische Ruimte (bv. een bakkerij die onder vennootschapsvorm door de schenker/erflater wordt uitgebaat).

Voortaan komen enkel nog de aandelen in aanmerking voor de vrijstelling van schenkingsrechten of verlaging van successierechten. De vorderingen van de schenker of erflater op de vennootschap (de zgn. ‘rekening-courant aan passiefzijde’) komen niet meer in aanmerking voor de gunsttarieven.

Holdingvennootschappen kunnen onder bepaalde voorwaarden vallen onder de toepassing van deze fiscale gunstregelingen, terwijl de Vlaamse decreetgever blijk geeft patrimoniumvennootschappen en managementvennootschappen hiervan te hebben willen uitsluiten, ofschoon voor deze laatste categorie heden nog wat onduidelijkheden heersen.

Controle behouden over de onderneming of vennootschap

Belangrijk is dat de vrijstelling erin voorziet dat de familiale ondernemingen en vennootschappen ook geschonken kunnen worden met voorbehoud van vruchtgebruik. Zodoende kan er in het kader van een opvolgings planning voor geopteerd worden om enkel de naakte eigendom te schenken, terwijl het vruchtgebruik bij de schenker blijft. De Vlaamse regering wou de Vlaamse ondernemer immers zoveel als mogelijk stimuleren om gebruik te maken van de vrijstellingsregeling. Door te schenken onder voorbehoud van vruchtgebruik kan de bedrijfsleider de (erf-)opvolging regelen, terwijl hij de zeggenschap in de onderneming of vennootschap kan behouden!

Andere voorwaarden

Net zoals onder de oude regeling, voorzien ook de nieuwe gunstregelingen in een aantal (aangepaste) participatie- en vormvoorwaarden waaraan moet worden voldaan . De loonlastenvoorwaarde werd afgevoerd. Ook de voorwaarden om de (volledige) toepassing van deze gunstmaatregelen te kunnen behouden na de schenking of het overlijden werden gewijzigd.

Verdachte periode van 7 jaar

Voldoet men niet aan de voorwaarden om onder het nieuwe gunstregime te schenken, dan kan de schenker er nog steeds voor opteren om aandelen en activa op een andere fiscaal gunstige manier te schenken. Men denke hierbij bv. aan een schenking aan het vast tarief (3% of 7%) of aan een schenking via Nederlandse notaris.

Let wel, m.b.t. schenkingen van aandelen of activa, die van de nieuwe regeling kunnen genieten, en die niet werden geregistreerd in België, geldt voortaan een periode van 7 jaar(in plaats van de algemene periode van 3 jaar) vooraleer de schenking “successievrij” is. Het Wetboek Successierechten stelt nl. dat goederen die een erflater tijdens deze “verdachte” periode (3 jaar of 7 jaar voorafgaand aan zijn overlijden) heeft geschonken en die niet werden onderworpen aan het schenkingsrecht, alsnog aan (de veelal duurdere) successierechten zullen worden onderworpen.

De zevenjaarsperiode is in principe enkel van toepassing op schenkingen van aandelen en activa zoals bedoeld in de nieuwe regeling, maar zou volgens de decreetgever ook van toepassing zijn op schenkingen van patrimoniumvennootschappen die niet in België ter registratie werden aangeboden. Enige verduidelijking hieromtrent vanwege de decreetgever zou meer dan wenselijk zijn.

Uiteraard geldt de zevenjaarsperiode enkel voor voornoemde schenkingen die plaats vonden vanaf 1 januari 2012.

In ieder geval is nut om een schenking van aandelen of activa, die onder de nieuwe vrijstellingsregeling vallen, voor een Nederlandse notaris te organiseren sterk afgenomen.

Besluit

De Vlaamse decreetgever heeft de Vlaamse ondernemer een sterk signaal willen geven om de opvolging van zijn onderneming reeds tijdens het leven te regelen, hetgeen zeer lovenswaardig is. Hiertoe werd een fiscaal interessante regeling uitgewerkt die bovendien toelaat te bepalen hoe men de controle over het familiebedrijf wil verdelen.

Laat deze gouden kans om de (erf-)opvolging van uw familiebedrijf op een zeer voordelige manier te plannen niet onbenut!

terug

Heeft u hierover vragen, of heeft u andere vragen over uw successie- of vermogensplanning, dan kan u zich op onze website inschrijven voor een vrijblijvend onderhoud via PACTA contact .